Esselamu aleykum ve rahmetullahi ve berekatuh.
İslam'ın Peygamberi Hz. Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) öğretileri, insanlığa güzel ahlakı örneklemek ve onu yaymak üzerine kuruludur. Kendisi, "Ben ancak güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim" (Muvatta', Hüsnü'l-Hulk, 8; İhyâü Ulûmi'd-Dîn, V03/P050) buyurarak bu misyonunu açıkça ifade etmiştir. Kur'an-ı Kerim'de de Yüce Allah, onu şu sözlerle övmüştür: "Şüphesiz sen yüce bir ahlâk üzeresin." (Kalem Suresi, 4. Ayet) (Kuşeyrî, er-Risâle, V01/P274; Abdülkâdir Geylânî, el-Gunye, V02/P320; Sühreverdî, Avârifü'l-Maârif, V00/P056; Nevevî, Riyâzü's-Sâlihîn, V01/P213).
Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) öğretileri, güzel ahlakın önemini birçok hadis-i şerifte vurgulamıştır. Örneğin, bir soru üzerine "Din, güzel ahlâktır" (İhyâü Ulûmi'd-Dîn, V03/P049) buyurmuş, başka bir hadiste ise "Müminin imanının en kâmil olanı, ahlâkı en güzel olanıdır" (Tirmizî, Libâs, 71; Nevevî, Riyâzü's-Sâlihîn, V01/P215) demiştir. Yine, "Kıyamet günü müminin mizanında güzel ahlâktan daha ağır basan bir şey yoktur. Şüphesiz Allah, çirkin konuşan ve kötü sözlü kimselerden hoşlanmaz" (Tirmizî, Birr, 70; Nevevî, Riyâzü's-Sâlihîn, V01/P214) buyurarak güzel ahlakın ahiretteki değerini belirtmiştir.
Güzel ahlak, sadece ibadetlerle değil, aynı zamanda insanlarla olan ilişkilerde de kendini gösterir. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem), "Siz mallarınızla insanları memnun edemezsiniz, ancak onlara geniş bir yüz (güleryüz) ve güzel ahlâk ile memnun edebilirsiniz" (İhyâü Ulûmi'd-Dîn, V03/P050; Kuşeyrî, er-Risâle, V01/P275; Abdülkâdir Geylânî, el-Gunye, V02/P321; Sühreverdî, Avârifü'l-Maârif, V00/P078) buyurmuştur. Bu, güzel ahlakın toplumsal huzur ve kaynaşma için ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.
Hz. Muhammed'in (sallallahu aleyhi ve sellem) ahlakından bazı örnekler şunlardır:
- Affedicilik ve Hoşgörü: Kötülüğe iyilikle karşılık vermek, insanları affetmek ve bağışlamak (Nevevî, Riyâzü's-Sâlihîn, V01/P213; Sühreverdî, Avârifü'l-Maârif, V00/P078).
- Sabır ve Hiddeti Yenmek: Öfkeye hakim olmak, sabırlı davranmak (Tirmizî, Da'avât, 73; Nevevî, Riyâzü's-Sâlihîn, V01/P216).
- Yardımseverlik ve Cömertlik: İhtiyaç sahiplerine yardım etmek, cömert davranmak (İhyâü Ulûmi'd-Dîn, V02/P357).
- Güleryüz ve Nezaket: İnsanlarla güler yüzle ve nazikçe konuşmak (İhyâü Ulûmi'd-Dîn, V02/P357; Sühreverdî, Avârifü'l-Maârif, V00/P078).
- Komşuluk Haklarına Riayet: Komşulara iyi davranmak, onların haklarına saygı göstermek (İhyâü Ulûmi'd-Dîn, V02/P357).
Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) hayatı, bu yüce ahlaki değerlerin en güzel örnekleriyle doludur. O'nun ahlakı, Kur'an ahlakının yaşayan bir tecessümü idi (Kuşeyrî, er-Risâle, V01/P274; Sühreverdî, Avârifü'l-Maârif, V00/P056). Bu öğretiler, Müslümanların hem kendi nefislerini terbiye etmeleri hem de toplumda barış ve adaleti tesis etmeleri için bir rehber niteliğindedir.