Kur'an-ı Kerim'de sabır, genel olarak zorluklara, sıkıntılara, nefsin hoşlanmadığı durumlara karşı dayanıklılık göstermek, Allah'ın emirlerine uymakta ve yasaklarından kaçınmakta sebat etmek olarak tanımlanır. Gazâlî'nin İhyâü Ulûmi'd-Dîn adlı eserinde belirtildiğine göre, Kur'an'da sabırdan yetmişten fazla ayette bahsedilmiştir (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P060).
Kur'an, sabredenleri pek çok övgüye mazhar kılmış ve onlara büyük mükafatlar vaat etmiştir. Örneğin:
- Liderlik ve Rehberlik: Allah, sabredenlerden önderler kıldığını belirtir: "Onlardan, buyruğumuzla doğru yolu gösteren önderler kıldık, çünkü sabretmişlerdi ve ayetlerimize kesin olarak inanmışlardı." (Secde Suresi, 24) (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P060; Ebû Tâlib el-Mekkî — Kûtü'l-Kulûb, s. V01/P324; Fahreddin Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb, s. V04/P137).
- Mükafatın Katlanması ve Sonsuzluğu: Sabredenlerin mükafatlarının iki kat verileceği ve hatta hesapsız olacağı müjdelenir: "İşte onlara, sabretmeleri sebebiyle ecirleri iki kat verilecektir." (Kasas Suresi, 54) (Ebû Tâlib el-Mekkî — Kûtü'l-Kulûb, s. V01/P326; Fahreddin Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb, s. V04/P137). "Ancak sabredenlere, yaptıklarının en güzeliyle ecirleri eksiksiz ödenecektir." (Zümer Suresi, 10) (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P060; Fahreddin Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb, s. V04/P137).
- Allah'ın Beraberliği ve Yardımı: Allah'ın sabredenlerle beraber olduğu ve onlara yardım edeceği bildirilir: "Sabredin! Şüphesiz Allah, sabredenlerle beraberdir." (Enfal Suresi, 46) (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P060; Fahreddin Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb, s. V04/P137). Ayrıca, sabır ve takva ile birlikte Allah'ın beş bin melek ile yardım edeceği de belirtilmiştir (Al-i İmran Suresi, 125) (Ebû Tâlib el-Mekkî — Kûtü'l-Kulûb, s. V01/P326; Fahreddin Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb, s. V04/P137).
- Rahmet ve Hidayet: Sabredenlere Rablerinden salâtlar (mağfiret, rahmet ve övgü) ve rahmet olduğu, ayrıca onların doğru yolu bulanlar olduğu ifade edilir: "İşte onlara Rablerinden mağfiretler ve rahmet vardır. İşte doğru yolu bulanlar bunlardır." (Bakara Suresi, 157) (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P060; Fahreddin Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb, s. V04/P137).
Hadis-i şeriflerde de sabrın önemi vurgulanmıştır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "İmanın yarısı sabırdır." (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P060; Ebû Tâlib el-Mekkî — Kûtü'l-Kulûb, s. V01/P324; Fahreddin Râzî — Mefâtîhu'l-Gayb, s. V04/P137). Bir başka hadiste ise "En faziletli amel, nefsin hoşlanmadığı şeylere karşı sabretmektir" buyrulmuştur (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P060).
Sabrın farklı türleri de zikredilmiştir. Gazâlî, sabrın en zor türlerinden birinin, alışkanlık haline gelmiş günahlardan uzak durmak olduğunu belirtir (Gazâlî — İhyâü Ulûmi'd-Dîn, s. V04/P070). Ayrıca, Allah'ın emirlerine uymada sabır (sabr alâ't-tâ'at), Allah'ın yasaklarından kaçınmada sabır (sabr an'il-ma'âsî), musibetlere karşı sabır (sabr alâ'l-musîbât) ve hatta nimetlere karşı sabır (sabr alâ'l-avâfî) gibi çeşitleri de üzerinde durulan konulardır (Ebû Tâlib el-Mekkî — Kûtü'l-Kulûb, s. V01/P330; İbn Hacer — Fethu'l-Bârî, s. V11/P302).
Kur'an, sabrı namazla birlikte zikrederek ondan yardım istemeyi öğütler: "Sabırla ve namazla Allah'tan yardım isteyin. Şüphesiz Allah, sabredenlerle beraberdir." (Bakara Suresi, 153) (Kurtubî — el-Câmi' li-Ahkâmi'l-Kur'ân, s. V01/P370; Taberî — Câmiü'l-Beyân, s. V01/P616). Bu ayet, sabrın hem zorluklara karşı dayanıklılık hem de Allah'a yönelme ve O'ndan yardım dileme eylemi olduğunu göstermektedir.
Umarım bu açıklamalar, Kur'an'ın sabır konusundaki öğretilerini anlamanıza yardımcı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorabilirsiniz.